- Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam có 8 triệu người bị các bệnh liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), tính trung bình cứ 11 người lại có một người bị bệnh vì ăn uống kém vệ sinh.
Đây thực sự là con số gây nhức
nhối cho xã hội. Trước thực trạng này, Bộ Y tế đang chủ trì soạn thảo Dự luật
ATTP gồm 11 chương, 64 điều. Đã qua 14 lần chỉnh sửa nhưng theo phản hồi của các
chuyên gia và doanh nghiệp thì một số điều của dự luật vẫn còn nương tay với
hành vi vi phạm.
Chưa cương quyết với hành
vi sử dụng hóa chất độc hại
Đơn cử với quy định về việc quản lý
sử dụng hóa chất độc hại trong sản xuất và đóng gói thực phẩm, dự luật vẫn chưa
xây dựng được cơ sở pháp lý thật rõ ràng và kiên quyết để xử lý. Hàng ngày những
bao nhựa tái chế vẫn được các tiểu thương ở chợ dùng để đựng rau, quả, thịt, cá…
cho khách hàng. Theo Luật sư Phan Thông Anh, trọng tài viên Trung tâm Trọng tài
Quốc tế Việt Nam, những bao nhựa này rất độc hại, cần phải có quy định nghiêm
cấm không cho phép người bán hàng sử dụng các bao nhựa tái chế để đóng gói, bảo
quản các sản phẩm tươi sống, thức ăn chế biến…
Thực tế hiện nay hầu như
100% các hộ sản xuất kinh doanh không phân biệt được liều lượng hóa chất thế
nào là đảm bảo tiêu chuẩn, thế nào là không đảm bảo. Điều này thực sự rất nguy
hiểm, nên tốt nhất là nghiêm cấm để đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Theo Luật
sư Trương Thị Hòa, Đoàn Luật sư Tp. HCM, có 2 lý do để Nhà nước nên nghiêm cấm
hành vi sử dụng hóa chất độc hại trong bảo quản thực phẩm: “Một là, dù liều
lượng nhiều hay ít nhưng đã là hóa chất thì luôn gây hại cho sức khỏe con người.
Hai là, khi nghiêm cấm sử dụng hóa chất để bảo quản thực phẩm thì người sản xuất
buộc phải đầu tư công nghệ bảo quản, điều này có lợi cho tương lai ngành thực
phẩm Việt Nam sau này”.
Ông Trần Đáng, Nguyên cục trưởng Cục An toàn vệ
sinh thực phẩm (Bộ Y tế) thì nhận xét, dự luật “quên” không nói rõ chủ thể của
các hành vi bị nghiêm cấm như: Sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến
thực phẩm ngoài danh mục được phép sử dụng trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm;
Sử dụng phương tiện bị ô nhiễm, phương tiện đã vận chuyển các chất độc hại để
vận chuyển thực phẩm… Nếu không nêu rõ những đối tượng nào thì sau này rất khó
áp dụng trong thực tế.
Ai chịu trách nhiệm công bố thông tin vi
phạm VSATTP?
Xoay quanh vấn đề công bố thông tin khi có thực
phẩm vi phạm, các ý kiến quan tâm lo ngại việc dự luật không quy định cụ thể:
Người hay cơ quan nào chịu trách nhiệm công bố thông tin? Khi nào phải thông báo
đầy đủ thông tin? Cơ quan có thẩm quyền bưng bít thông tin thực phẩm ô nhiễm
chịu xử phạt như thế nào?... sẽ tiếp tục tạo ra một lỗ hổng lớn trong pháp lý.
Bởi vì nếu không quy định rõ thì những vụ việc giấu giếm thông tin như vụ nước
tương chứa 3-MCPD ở Tp.HCM hay kết quả thanh tra sữa có hàm lượng đạm thấp từ
giữa năm 2008 nhưng đến đầu năm 2009 vẫn chưa công bố... sẽ còn tiếp diễn, tác
động xấu tới sức khỏe và niềm tin của người tiêu dùng.
Bàn về quảng cáo
thực phẩm, có nhiều ý kiến cho rằng, nên quy định theo tinh thần của pháp luật
về quảng cáo như hiện nay, tức là nội dung đăng ký quảng cáo được gửi về cơ quan
quản lý Nhà nước có thẩm quyền về y tế. Sau thời gian 10 ngày kể từ khi nhận đủ
hồ sơ, nếu cơ quan này không có yêu cầu sửa đổi, bổ sung thì tổ chức, cá nhân
được phép quảng cáo theo như nội dung đã đăng ký.
Tuy nhiên, theo Ban
soạn thảo dự án luật, nếu quy định theo tinh thần của pháp luật về quảng cáo như
hiện nay thì công tác quản lý tiếp tục gặp khó khăn. Cụ thể: Nếu nội dung đăng
ký quảng cáo được gửi đến mà không được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền
thẩm tra và xác nhận về nội dung, thì không có cơ sở để để thanh tra, kiểm tra
và xử phạt người đưa thông tin quảng cáo sai đến người tiêu dùng. Vì vậy, ban
soạn thảo đề nghị trước khi quảng cáo thực phẩm cần thông báo nội dung đến cơ
quan có thẩm quyền và cơ quan này có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận nội dung
quảng cáo bằng văn bản.
Bài, ảnh: Trang
Anh -KTĐT
